Andrzej Kopacki, Praca Kaliope. Eros i narracja Szkice o prozie autorek niemieckojęzycznych i polskich w XXI wieku

Dostępność: duża ilość
Cena w innych sklepach: 25,00 zł
ilość szt.

towar niedostępny

dodaj do przechowalni

Opis

„Czy Kaliope, która opisuje życie miłosne swoich afrodyt i persefon – non stop zajmuje się ich seksem – jest świadoma tego, że stale przegrywa?”. Dlaczego autorki prozy skupionej na relacjach intymnych kobiety współczesnej tylko w drodze wyjątku od reguły kreują świat szczęsnych doznań i dlaczego tak rzadko czynią to w sposób kunsztowny?  

Eros i narracja, czyli wątek i osnowa w refleksji nad literackimi obrazami kobiecości: studium erotyki jako sfery doświadczeń kobiety spotyka się w tych szkicach z analizą sposobów opowiadania w powieściach autorek z krajów języka niemieckiego i z Polski, od Elfriede Jelinek i Juli Zeh po Joannę Bator i Manuelę Gretkowską.

Zamysłowi eseistycznemu patronuje Kaliope, która dowiodła mądrości życiowej, rozstrzygając spór Afrodyty i Persefony o mężczyznę. A jednocześnie jako muza poezji epickiej niezmiennie imponuje znawstwem literackim. Proza, o której tu mowa, to dobry powód, żeby zajrzeć Kaliope przez ramię: co tam wypisała rylcem na tabliczce.   

Andrzej Kopacki (1959) – filolog. Pracuje na Uniwersytecie Warszawskim i w redakcji „Literatury na Świecie”. Pisze głównie eseje i wiersze. Jest autorem wielu przekładów z literatury niemieckojęzycznej. 

 

Rok wydania 2020
Wydanie pierwsze
Format 130 x 185 mm
Liczba stron: 238
Oprawa broszurowa
ISBN 978-83-66056-65-7
e-ISBN 978-83-66056-66-4
Cena katalogowa 25 zł
Projekt okładki i stron tytułowych: Ireneusz Sakowski

 

Spis treści

Trzy siostry / 9
 
Ta cudowna nienawiść. O powieści Elfriede Jelinek Pianistka / 13
Kompozycja a seksualność. Minimundus z klocków lego – 15; Ironizacja, czyli wymiana płynów – 23; Gwałt na języku. Nienawiść – 29
 
Glosa I / 34
 
O co Holofernes gra z Judytą? O powieści Juli Zeh Instynkt gry / 35
Ich troje – 35; Język gry – 38; Tricksterka narracja. Między życiem a dziełem – 40; Musil. Funkcje intertekstualności w systemie narracji – 45; Erotyka a strategia gry. Paradoks podwójnej implikacji – 49; Procedury. Cel gry – 51; Od pornografii do przeżycia. Zmiana w ciągu iteracyjnym – 54; Lekkomyślne solo – 58
 
Żółte światło na mankiecie. O powieści Juli Zeh Czas zerowy / 60
Nowe stosunki sił – 60; Seks na plaży. Sprawco-ofiary – 62; Życie jako powieść kryminalna – 65; Bystra prawniczka – 67
 
Glosa II / 69
 
Wszyscy mężczyźni Marianny. O powieści Sabine Gruber Uzurpacja / 72
Paradoks elokwencji. Doskonała symetria – 72; „Znowu podłączą mnie do życia” – 80
 
Atropos, Wielka Krawcowa. O powieści Sabine Gruber Przez noc / 84
Nie oparzyć sobie nawet palców – 84; Lekkie drżenie, coraz silniejsza wibracja – 87; My, przerobione istoty – 91
 
Glosa III / 93
 
Opowieść błękitnego notatnika. O powieści Laury Freudenthaler Historia o duchach / 95
Anna i inni. Faktura opowieści (1) – 95; Erotyka. W aliansie z widmem kochanki – 97; Rozchwianie świata. Fikcja A i B – 100; Zaploty. Faktura opowieści (2) – 104

Carter” – cytat bęcwała. O powieści Ally Klein Carter / 107

N. i inni. Historia intymna, niekoniecznie spolegliwa – 107; Voyeuryzm. Referencje komplementarne – 111; Warunkiem jest śmierć – 116

Glosa IV / 120
 
Gdyby Jezus był kobietą, czyli nauka chodzenia. O powieści Monique Schwitter Jedno w drugim / 122
Świecka ewangelia i matrioszka – 122; Wzór z fizyki ciała erotycznego – 124; Apostolskie role – 129; Odejścia i przyjścia. Ondynowe ślady – 132; Jedno w drugim – 143
 
Dafne, żywa litera. O powieści Dagmar Leupold Eden Plaza / 146
Gwarancja szczęścia erotycznego – 146; Harmonie – 150; Coś w rodzaju prapisma. Rozkosz w języku (1) – 153; Enigma prawdziwości. Rozkosz w języku (2) – 156; Kamienny amulet. Dafne w drzewie laurowym – 161
 
Glosa V / 164
 
Sekwoje, klasztor, barbecue. O powieści Antje Rávic Strubel W serdecznych kniejach / 167
Topographia cum figuris – 167; Mężczyźni – 169; Miłość, seks, związek – 171; Narratologia. Sekwoje – 174; Narratologia. Klasztor – 176
 
Bat w jej ręku. O powieści Joanny Bator Kobieta / 181
Jak w porządnej historii – 181; W sieci teorematów. Pojednania nie będzie – 183; Zabawy w nieńki. Beznadziejne wszystko jedno – 186; Łatwy znak – 194
 
Uogólniona w parametrach. O powieści Grażyny Plebanek Bokserka / 196
Los guzika. Role narracyjne – 197; Parametry konstrukcji – 200; Obżarstwo seksualne – 202; „Boksować. Szukać czegoś prawdziwego” – 206; Liczman miłość – 207; Like a rolling stone – 213
 
„Zjem grzecznie mój tampon, żeby z krwi usechł strup dziewictwa” O powieści Manueli Gretkowskiej Kobieta i mężczyźni / 215
Leki w moczu, czyli seks jako narzędzie diagnostyczne – 216; Miłość: robacze szczęście – 221; Wszystko gotowe – 225
 
Glosa VII (komparatystyczna) / 226
 
Glosa VIII (ostatnia) / 233
 
234 Indeks osób
237 Nota bibliograficzna

 

Trzy siostry

(fragmenty wstępu)

 

Było podobno tak: piękny chłopiec Adonis dorastał pod opieką Persefony, której powierzyła go Afrodyta. Opiekunka zakochała się w nim i kiedy Afrodyta upomniała się o urodziwego młodzieńca, doszło między boginiami do sporu. Instancja rozjemcza postanowiła, że Adonis jedną trzecią roku będzie spędzał u Persefony, jedną trzecią – u Afrodyty, a jedną trzecią – u tej, którą sam wybierze.

Według jednej z wersji genealogicznych Afrodyta jest córką Zeusa i Dione, a więc przyrodnią siostrą Persefony, która pochodzi od Zeusa i Demeter. Atrybucje sióstr zadziwiająco się uzupełniają:

Afrodyta to miłość, pożądanie, płodność, czyli życie. Persefona jako córka Demeter (Kora) też patronuje życiu, naturze, płodom ziemi, będąc zaś władczynią Hadesu, uosabia śmierć, czyli to, co należy do naturalnego porządku życia jako jego niechybny kres. […] dobór materii analitycznej jest nieprzypadkowy i determinuje strategię działania czy ściślej, użycie wybranych narzędzi badawczych. A zatem: słowo o materii i słowo o narzędziach.

Symbolika Afrodyty i Persefony, ich postaci i ról dobrze oddaje charakter owej materii; składają się na nią figuracje kobiecości głównie w relacjach miłosnych czy erotycznych (vide Adonis), które stanowią o życiu jako jeden z jego zasadniczych stanów skupienia, istotny w każdym z wymiarów życiowych, od biologii (natury) po wybory aksjologiczne (kulturę). Na marginesie można dodać, że owe wymiary życia grupują się jako pierwszoplanowe czy też po prostu wyraziste motywy, które współdecydują o kształcie spisu treści, choć niekoniecznie determinują refleksję komparatystyczną; są to Przemoc – Choroba – Małżeństwo. Wszystkie omawiane tu książki, bez względu na to, jak inaczej, jakim hasłem da się opisać ich tematykę, opowiadają o tak sprofilowanej kondycji afrodyt i persefon w otoczeniu drugoplanowych mężczyzn. I wszystkie też pokazują się jako praca Kaliope, już to dobrze ukrytej w kostiumie fikcyjnej bohaterki, już to spektakularnie obecnej ze swoim rylcem i tabliczką na obrzeżu fabuły. Kaliope sięga do różnych, mniej lub bardziej widomych instrumentów i technik narracyjnych, kreując świat swoich bohaterek, a jej praca, tak jak ona sama, staje się jego częścią.

Stąd dobór narzędzi i działań analitycznych. Ze względu na afrodyty i persefony, a zwłaszcza rolę erosa we wszystkich przedstawieniach kobiecości, modus operandi będzie polegał na badaniu erotyki jako zespołu swoistych obrazów (lub antyobrazów) doświadczeń protagonistek. Ze względu na Kaliope badanie musi się skupić na znamionach narratologicznych: nie tylko na owych instrumentach i technikach, lecz także na samowiedzy Kaliope, o której świadczą jej operacje narracyjne.

Eros i narracja – nietrudno się domyślić, że na kartach powieści wchodzą ze sobą w silne związki, które wymuszają pewne rozstrzygnięcia kompozycyjne: delikatność materii erotyczno-narracyjnej każe przyjąć, że zachowanie jej integralności w omówieniach poszczególnych powieści i uszeregowanie tych omówień za pomocą scalających glos jest lepszym pomysłem niż wszelka inna obróbka materiału analitycznego pod kątem „chciejskiej” syntezy. Poza wszystkim innym – na tak implikowaną syntezę jest po prostu za wcześnie.

Opinie o produkcie (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl