Marcin Lubaś Zmiana i różnorodność. Wybrane orientacje teoretyczne w antropologii społeczno-kulturowej drugiej połowy dwudziestego wieku. Tom 1 Modele życia zbiorowego

Marcin Lubaś

Zmiana i różnorodność. Wybrane orientacje teoretyczne w antropologii społeczno-kulturowej drugiej połowy dwudziestego wieku. Tom 1 Modele życia zbiorowego

Wartość teorii antropologicznej nie polega ani na tym, że operuje ona ścisłymi kategoriami, ani na tym, że jest sformalizowana, ani tym bardziej na tym, że prognozuje przebieg zdarzeń, lecz na tym, że wprowadza do opisu przypadku rozróżnienia pozwalające wychwycić istotne niuanse i bogactwo znaczeń zawartych w działaniach. Teoria tego rodzaju nie może się opierać na abstrakcjach i wielkich generalizacjach, ale powinna operować w obrębie poszczególnych przypadków, próbując, co najwyżej, ostrożnie je porównywać.

Rok wydania 2026 

Wydanie pierwsze

Format 138 x 220 mm

Liczba stron: 802

Oprawa broszurowa

ISBN 978-83-67557-42-9

e-ISBN 978-83-67557-43-6

Cena 78 zł

Projekt okładki i stron tytułowych Ireneusz Sakowski

SPIS TREŚCI

9 Podziękowania

11 Teorie antropologiczne drugiej połowy dwudziestego wieku

11 Dziedzina badań i metoda antropologii

20 Narracje i samowiedza: systematyka i historia idei

27 Biografie, paradygmaty, teorie

31 Specyfika teorii antropologicznych

36 Społeczne uwarunkowania uprawiania antropologii w drugiej połowie dwudziestego wieku

47 Problematyka teorii antropologicznych w drugiej połowie dwudziestego wieku

84 Więcej niż kilka słów na temat tej książki

87 Modele życia zbiorowego. Wprowadzenie do tomu pierwszego

Część pierwsza

BADANIA NAD SYSTEMAMI KULTUROWYMI I SPOŁECZNYMI

95 Rozdział I

Clifford Geertz. Oblicza teorii systemów symbolicznych

95 Od badania modernizacji do refleksji o poznaniu kultury

100 Max Weber i Talcott Parsons

106 Inwolucja i „skok w nowoczesność”

119 Zmiana społeczna i konflikt światopoglądów

132 W kierunku semiotycznej teorii kultury

147 System władzy na wyspie Bali

153 „Opis gęsty” i wiedza lokalna

165 Rozumienie antropologiczne

170 Dyskusje wokół prac Clifforda Geertza

179 Rozdział II

Mary Douglas. Myślenie symboliczne i postacie ładu społecznego

179 Sacrum i zmiana

184 Emil Durkheim, Edward Evan Evans-Pritchard, Franz Steiner

195 Lud Lele znad rzeki Kasai

204 Teoria nieczystości

213 „Symbole naturalne”

218 Style życia i klasy konsumpcji

224 Teoria kulturowa i badania nad ryzykiem

238 Kapłańska praca rekoncyliacji

251 Znaczenie i ocena dzieła Mary Douglas

260 Rozdział III

Marshall Sahlins. Systemy kulturowe, ewolucja, transformacja strukturalna

260 Od ewolucjonizmu do strukturalnej antropologii historii

266 Studia nad ewolucją społeczeństw Pacyfiku

273 Pokrewieństwo i zmiana kulturowa na Moali

287 Krytyka formalizmu ekonomicznego

300 Strukturalizm

316 Kultura i rozum praktyczny

334 Mitopraktyka i przekształcenia strukturalne na Hawajach

345 Systemy kulturowe i nowoczesność

349 Krytyka kosmologii okcydentalnej i zwrot ontologiczny

359 Oceny dorobku Marshalla Sahlinsa

367 Rozdział IV

Pierre Bourdieu. Władza symboliczna, habitus, praktyki

367 Rozszczepienie biograficzne

372 Synteza transformująca

383 Etnografie systemów wykluczania

392 Edukacja, władza symboliczna, wykluczanie

398 Podstawy teorii praktyki

411 Dystynkcja i władza klasyfikowania

426 Praktyki artystyczne i władza konsekrowania

435 Warunki skuteczności i funkcje władzy symbolicznej

442 Obiektywizacja poznania obiektywizującego

447 Dyskusje i spory wokół prac Pierre’a Bourdieu

Część druga

STUDIA NAD SPRAWCZOŚCIĄ

461 Rozdział V

Sherry B. Ortner. Władza, praktyki, sprawstwo

461 Herstoria i zmiana społeczna

463 Margaret Mead i Simone de Beauvoir

473 Antropologia i feminizm drugiej fali

482 Rytuały Szerpów

487 Teoria praktyki i teoria sprawstwa: hegemonie, gry na serio, projekty

492 Hegemonie genderowe i ich przemiany

498 Projekty klasowe w powojennej Ameryce

505 Film jako forma krytyki kulturowej

512 Feminizm i antropologiczna teoria sprawstwa

519 Rozdział VI

James C. Scott. Dominacja i sztuka oporu

519 Ani jeż, ani lis

523 Badanie społeczności chłopskich i problematyka rozwoju społecznego

525 Ekonomia moralna i bunt społeczny w Azji Południowo-Wschodniej

531 Elementy teorii hegemonii

543„Broń słabych” i sztuka oporu społecznego

549 Zgubne skutki autorytarnego modernizmu

555 Cywilizacja i barbarzyńcy

571 W hołdzie rzekom i powodziom!

573 Dyskusje wokół dzieł Jamesa C. Scotta

580 Rozdział VII

Fredrik Barth. Działanie, interakcje, formy życia społecznego

580 Sztuka inspirowania

583 Konsekwencje ludzkich działań

585 Przywództwo polityczne w Dolinie Swatu

590 Modele generatywne

595 Grupy i granice etniczne

599 Problem złożoności

602 Studia nad pluralizmem kulturowym i krytyka antropologicznego pojęcia kultury

608 Antropologia wiedzy

616 Dyskusje wokół prac Fredrika Bartha

Część trzecia

ANALIZY PROCESUALNE

629 Rozdział VIII

Victor W. Turner. Dramaty społeczne, communitas, performatywność

629 Życie i program

632 Szkoła manchesterska

637 Dramaty społeczne w wiosce „Mukanza”

647 Dramaty, obrzędy, pola społeczne

651 Znaczenia symboli obrzędowych

659 Liminalność i communitas

663 W kierunku teorii działań symbolicznych

672 Doświadczenie i performatywność

676 Dziedzictwo Victora Turnera

683 Rozdział IX

Sally Falk Moore. Porządki prawne in statu nascendi

683 Życie na opak

686 Antropologia prawa i dziedzictwo szkoły manchesterskiej

691 Prawo jako proces

700 Zmiany prawa zwyczajowego pod Kilimandżaro

721 Procesualna analiza etnograficzna

725 Bibliografia

785 Indeks osób